Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehl-ul-Beyt ê (s.x) – ABNA – Anketên Amerîkî nîşan didin ku di beriya hilbijartinên navdemî de tengasiyên siyasî ji bo «Donald Trump», serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, û Partiya Komarî ya vê welatê zêde bûne. Ev rewş di demekê de çêdibe ku îdîayên derbarê hewildanên hikûmeta Trump ji bo bikaranîna desthilatên dezgeha dadweriyê ji bo xurtkirina îdîaya wî ya derbarê sextekariya hilbijartinê û xistina tenduristiya hilbijartinan di bin pirsê de hatine kirin. Di heman demê de, îhtîmala bikaranîna Qanûna Serhildanê jî tê nîqaşkirin, ger encamên hilbijartinên navdemî yên Amerîkayê an jî encamên wan bibin sedema krîzeke navxweyî.
Gotarên rojnameya «New York Times», malpera Amerîkî «The Hill» û rojnameya Brîtanî
«iPaper» nîşan didin ku hemû van senaryoyan hêj hipotetîk in, lê di heman demê de zêdebûna fikarên li Amerîkayê derbarê sînorên desthilatên hêza îcrayî û rola dezgehên cuda di hilbijartinên pêş de nîşan didin.
«Liz Oyer» di gotarekê de li «New York Times» dinivîse ku ragihandina tawanbarbûna yek ji karmendên posta li eyaleta «Utah» a Amerîkayê, bi tawanê tunekirina sedan şandinên posteyê, di nav wan de nêzîkî 300 belgeyên dengdanê, ji aliyê «Trent McCotter», cîgirê berpirsê Wezareta Dadê ya vê welatê, ev dosya di raya giştî de wek tehdîdeke mezin li hember hilbijartinan pêşkêş kir.
Li gorî nivîskarê, «Damon Matai Si», karmendê posta, gotiye ku ew westiyayî bû û dixwest qasî karê xwe kêm bike. Herwiha, li gorî agahiyên hatine belavkirin, ew neyniya destwerdana di hilbijartinan de nebû.
Lêbelê, McCotter wî wek tehdîdeke ji bo raya giştî û tenduristiya pergala hilbijartinê binav kir. Ew bi «Todd Blanche», wezîrê Dadê, re li kanala «Fox News» xuya bû da ku li dijî vê dosyayê parastinê bike. Oyer bawer dike ku ev pêvajoyek nîşan dide ku rêveberên payebilind ên Wezareta Dadê ya Amerîkayê hewl didin îdîayên Trump ên derbarê sextekariya di dengdana bi posteyê de xurt bikin.
Ji şandinên posteyê heta welatiyên asayî
Oyer vê dosyayê bi bûyereke din li eyaleta «Maryland» a Amerîkayê girê dide ku têkildarî «David Hearn» e. Dema ku ew li nêzîkî hewza refleksiyonê ya di nav «National Mall» a Washingtonê de bû, ji aliyê polîsên parkê ve hat girtin û paşê bi tawanê xerakirina milkê giştî hat sûcdarkirin.
Lêbelê, dozgerî ji domandina dosyayê paşve kişiya û «Jeanine Pirro», dozgera giştî ya Washingtonê, neçar ma ku tawanê vekişîne.
Li gorî Oyer, ev her du dosya nîşan didin ku Wezareta Dadê, li gorî vegotina wê, ji hedefgirtina kesayetiyên siyasî yên ku hêrs û nerazîbûna serokê Amerîkayê radikin, ber bi lêgerîna welatiyên asayî ve çûye; kesên ku dikare tawanên têkildarî komployên hilbijartinê yên îdîakirinê li wan bê girêdan.
Nivîskar herwiha vê pêvajoyê bi bûyerên piştî hilbijartinên serokatiyê yên sala 2020-an a Amerîkayê re dide ber hev. Di wê demê de, yek ji berpirsên Wezareta Dadê hewl da îdîayên derbarê binpêkirinên hilbijartinê li eyaleta «Georgia» pêş bixe, lê rêveberên payebilind ên wezaretê li dijî wî derketin.
Zext li ser Komarîparêzên Amerîkayê
Rojnameya Brîtanî «iPaper» dinivîse ku çend anket nîşan didin ku di beriya hilbijartinên navdemî yên mehê Mijdarê de populerîtiya Trump kêm bûye. Li gorî vê raporê, rêjeya navîn a nerazîbûna ji performansa wî gihîştiye nêzîkî 60 ji sedî û di anketa hevpar a Reuters û Ipsos de ev rêje gihîştiye 66 ji sedî.
Herwiha, ji her 10 dengdêran, 7 kes dibêjin ku nirxandina wan a performansa Trump bandorê li biryara wan a hilbijartinê dike. Li gorî vê raporê, dengdêrên serbixwe jî eleqeyeke zêdetir bi namzedên Demokrat re nîşan didin.
Rapor bi vegotina hejmarek ji akademîsyenan zêde dike ku mijarên wekî koçberî, aborî, tarîfên gumrikê û bihayê sotemeniyê Komarîparêzan bi dijwariyên mezin re rû bi rû kiriye. Ev di demekê de ye ku Trump hêj di pêşbaziyên hilbijartinê de destwerdan dike û ji dengdêran dixwaze bi wî re wisa reftar bikin ku navê wî jî di ser pelê dengdanê de hebe.
«iPaper» destnîşan dike ku li gorî nirxandina akademîsyenên ku rapor jê re referans dide, windakirina kontrola Kongreya Amerîkayê ji aliyê Komarîparêzan ve dê rê li ber destpêkirina lêkolînên berfireh li ser performansa hikûmeta Trump veke.
Di hember vê de, serokê Amerîkayê bi dijwariyên din jî re rû bi rû ye; di nav wan de tengezariya wî bi medyayê, kêm bûna piştgiriya hin dengdêrên Komarîparêz û zêdebûna bihayê sotemeniyê piştî şerê li dijî Îranê.
Qanûna Serhildanê û hilbijartin
Di rojnameya «The Hill» de, «Myra Adams» îhtîmala bikaranîna Qanûna Serhildanê ji aliyê Donald Trump ve berî hilbijartinan, di dema wan an jî piştî wan, dide nîqaşkirin. Li gorî wê, ger krîzeke ewlehî an siyasî çêbibe, ev îhtîmal dikare were ber çav. Lê ew tekez dike ku heta niha di tu hilbijartinekê de li Amerîkayê mînakek ji vê senaryoyê tune ye.
Ev qanûn di rewşên diyarkirî yên ku bi serhildan an jî neramî re têkildar in, destûrê dide serokê Amerîkayê ku hêzên çekdar di hundirê welat de bi kar bîne an jî Gardiya Neteweyî bixe bin fermana federal.
Adams di nîqaşkirina vê îhtîmalê de behsa daxuyaniyên berê yên Trump derbarê federalîzekirina rêveberiya hilbijartinan û daxwazên hin piştgirên wî dike ku rola hikûmeta federal a Amerîkayê di pêvajoya hilbijartinê de firehtir bibe.
Lêbelê, nivîskar bi bîr tîne ku General «Dan Caine», serokê Stafê Hevbeş a Artêşa Amerîkayê, ragihandiye ku tu planek ji bo şandina hêzên federal bo navendên dengdanê an jî desteserkirina pelên dengdanê û amûrên dengdanê di dema hilbijartinên sala 2026-an de tune ye.
Her çend hîpoteza bikaranîna Qanûna Serhildanê hêj di asta texmîn û nîqaşê de be, ev mijar fikarên derbarê firehkirina rola hêzên leşkerî yên Amerîkayê di pêvajoya hilbijartinê de nîşan dide û mijara serbixwebûna dezgehan û pabendbûna bi rêgezên qanûnî dixe navenda nîqaşên siyasî yên Amerîkayê.
Ev pêşketin nîşan didin ku pêşbaziya hilbijartinê li Amerîkayê tenê li ser hejmara dengan nebe; belkî sînorên desthilata hêza siyasî û meşrûbûna encamên hilbijartinan jî dê bibin yek ji mijarên sereke yên vê nakokiyê.
..............................
Dawiya peyamê /
Etîket
- Trump
- Serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê
- Amerîka
- Komarîparêz
- Hilbijartinên Amerîkayê
Your Comment